Nhiều học sinh có thể nhớ từ vựng, nắm được các cấu trúc ngữ pháp quen thuộc nhưng vẫn gặp khó khăn khi cần nói tiếng Anh. Các con thường mất nhiều thời gian để nghĩ câu, lo phát âm chưa đúng hoặc không biết nên bắt đầu trình bày ý tưởng từ đâu.
Dưới đây là 3 bước đơn giản mà học sinh có thể áp dụng trong quá trình luyện nói tiếng Anh hàng ngày.
Bước 1: Chuẩn bị ý tưởng trước khi nói tiếng Anh
Một trong những nguyên nhân khiến học sinh dễ bị ngập ngừng là vì chưa xác định được mình muốn nói gì. Khi vừa phải nghĩ ý tưởng, vừa tìm từ vựng và sắp xếp câu cùng lúc, việc diễn đạt có thể trở nên khó khăn hơn.
Trước khi bắt đầu một chủ đề, học sinh nên dành vài phút lập dàn ý thay vì cố gắng viết sẵn toàn bộ bài nói. Phương pháp 5W1H là một cách đơn giản để thực hiện điều này:
Who? – Ai?
What? – Điều gì?
When? – Khi nào?
Where? – Ở đâu?
Why? – Tại sao?
How? – Như thế nào?
Ví dụ, với chủ đề “My favorite trip”, học sinh có thể ghi nhanh các từ khóa như địa điểm đã đến, người đi cùng, thời gian chuyến đi, những hoạt động đã tham gia và lý do mình yêu thích chuyến đi đó.
Các từ khóa đóng vai trò như một bản đồ giúp người nói biết ý tiếp theo là gì. Nhờ đó, học sinh không cần cố ghi nhớ từng câu hoàn chỉnh và có thể tập trung nhiều hơn vào cách diễn đạt.
Khi đã quen, các con có thể giảm dần thời gian chuẩn bị để rèn khả năng phản xạ.
Bước 2: Kiểm tra cách phát âm của từ vựng
Muốn nói tiếng Anh rõ ràng, học sinh cần biết cách phát âm những từ mình sử dụng. Tuy nhiên, một lỗi khá phổ biến là đoán cách đọc của từ dựa trên mặt chữ hoặc ghi nhớ một cách phát âm chưa chính xác trong thời gian dài.
Khi gặp một từ mới hoặc chưa chắc chắn về cách đọc, học sinh nên tra từ điển có phiên âm và âm thanh mẫu. Sau đó, hãy nghe kỹ rồi nhắc lại từng từ.
Trong quá trình luyện tập, cần chú ý đến trọng âm, các âm cuối và những âm dễ nhầm lẫn. Thay vì nghe một lần rồi chuyển sang từ khác, học sinh có thể nghe và lặp lại nhiều lần cho đến khi cảm thấy cách phát âm của mình gần với mẫu hơn.
Bên cạnh đó, học sinh nên đặt câu ngắn với từ vựng mới học được. Điều này giúp các con không chỉ biết cách đọc một từ riêng lẻ mà còn làm quen với cách sử dụng từ trong ngữ cảnh.
Bước 3: Luyện nói thành tiếng và ghi âm lại
Sau khi có dàn ý và kiểm tra những từ cần thiết, học sinh nên bắt đầu đọc thành tiếng. Tiếp theo, hãy thử nhìn vào các từ khóa và tự trình bày lại nội dung theo cách của mình thay vì đọc nguyên một đoạn văn đã viết sẵn.
Trong quá trình nói, học sinh nên chú ý đến tốc độ và khoảng ngắt giữa các ý. Nói nhanh không đồng nghĩa với nói tốt. Với tốc độ vừa phải, phát âm rõ ràng và biết ngắt nghỉ thường giúp nội dung bài nói dễ nghe hơn.
Bên cạnh đó, ghi âm hoặc quay video cũng là cách hữu ích để học sinh kiểm tra lại bài nói của mình. Khi nghe lại phần trình bày, học sinh có thể nhận ra những điểm mà lúc đang nói rất khó phát hiện, chẳng hạn như nói quá nhanh, lặp từ nhiều lần, phát âm chưa rõ hoặc thường xuyên dừng lại giữa câu.
Làm thế nào để duy trì thói quen nói tiếng Anh?
Trên thực tế, khả năng giao tiếp tiếng Anh được hình thành thông qua quá trình sử dụng ngôn ngữ thường xuyên. Vì vậy, thay vì chỉ luyện nói tiếng Anh trước bài kiểm tra hoặc khi giáo viên yêu cầu, học sinh nên dành một khoảng thời gian ngắn mỗi ngày để thực hành.
Mỗi ngày con có thể chọn một chủ đề quen thuộc như trường học, gia đình, sở thích, món ăn yêu thích hoặc hoạt động cuối tuần. Sau đó, con thực hiện lần lượt ba bước: lập dàn ý bằng từ khóa, kiểm tra cách phát âm những từ chưa chắc chắn và nói thành tiếng trong khoảng một đến hai phút.
Khi duy trì đều đặn, chủ đề có thể được mở rộng dần, thời lượng nói tiếng Anh cũng có thể tăng lên và năng lực giao tiếp cũng ngày càng được cải thiện.
